Tin tức

Việt Nam được lựa chọn là đại diện cho Chiến dịch Vaccine Mũ bảo hiểm Toàn cầu (GHVI) do Quỹ Phòng chống Thương vong Châu Á (AIP) phối hợp với Ngân hàng thế giới và Quỹ Liên đoàn Mô tô Thế Giới (FIA) khởi xướng với mục tiêu tuyên truyền về an toàn giao thông đường bộ tại quốc gia của lục địa Đen này. Đất nước đầu tiên được triển khai chương trình là Senegal. Dưới đây là bài viết ghi lại những trải nghiệm trên đất nước châu Phi của ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Truyền thông Quỹ Phòng Chống Thương Vong Châu Á (AIP) gửi tới cho Zing.

Senegal, đất nước châu Phi xa xôi mà ít khi bạn nghe nói tới, là địa điểm chúng tôi đi công cán một tuần. Bao nhiêu háo hức về một đất nước châu Phi rực nắng, về những khu rừng nhiệt đới và những chuyến du ngoạn mạo hiểm kiểu Safari tắt ngấm với một núi công việc ở đất nước xa lạ, những con người cũng xa lạ và khác màu da này.

Dakar, Thủ đô chưa có dáng dấp của an toàn giao thông

Ấn tượng đầu tiên của tôi khi bước ra khỏi Sân bay Quốc tế Dakar là một cảnh tượng hỗn độn như ở các bến xe đò tại Việt Nam. Dù có được đón tại sân bay hay không, du khách nào cũng bị đội quân dịch vụ lao tới mời đổi tiền, chào bán sim điện thoại hoặc đòi xách đồ.

Một chút gì đó rất xa lạ nhưng thân quen, cũng những giọng nói luyến thoắng, cử chỉ thoăn thoắt và vẻ mặt chào mời. Họ theo chúng tôi ra tận nơi đỗ xe và tự khiêng đồ lên xe ô tô dù chúng tôi không đồng ý. Anh lái xe người bản xứ trả 2.000 CFA (4 USD) nhưng họ không chịu và chặn xe lại đòi thêm. Đám thanh niên to cao, đen đúa này trông thật đe dọa! Và chỉ khi thấy anh lái xe điện thoại gọi cảnh sát, họ mới chịu để xe chúng tôi đi khỏi sân bay kèm theo những lời nhiếc móc...

Trên đường về khách sạn tại trung tâm thủ đô, tôi nhận thấy hệ thống đường xá nơi đây khá rộng rãi và đang được cải thiện. Xe cộ chạy tấp nập nhưng hình như cũng không theo luồng phân định trên đường, và còi xe thì cũng inh ỏi như trên bất kỳ trục lộ chính nào của Sài Gòn hay Hà Nội.

Giao thông rất vô tổ chức và người điều khiển phương tiện hầu như không có ý thức về an toàn khi tham gia giao thông. Lái xe ô tô thì không đeo dây bảo hiểm, lái xe máy cũng không hề có mũ bảo vệ. Một miền đất mới, tự nhiên như những cung điệu của một dàn nhạc không người chỉ huy, và chúng tôi biết sẽ có rất nhiều việc phải làm nơi đây.

Khách sạn tôi ở nằm cạnh Sandaga Market, ngôi chợ sầm uất nhất tại Dakar, vừa bước ra khỏi ô tô, tôi đã háo hức cầm máy ảnh chụp lại cảnh bà bán hàng gần đó. Ngay lập tức, bà ta hét lên và chỉ tay về phía tôi làm tôi bối rối, anh bạn tôi chạy đến giải thích với bà ta bằng tiếng địa phương và quay lại ra hiệu cho tôi dừng chụp hình vì người dân nơi đây không muốn bị chụp hình tùy tiện, phải xin phép trước khi chụp. Buổi chiều chúng tôi lang thang ra khu chợ tham quan và tính mua vài món đồ lưu niệm cho người thân, vào chợ được 10 phút thì chúng tôi lại bị quấy rối bởi một đám cò mồi, dẫn dụ đủ thứ vật phẩm lưu niệm với giá cắt cổ, nhưng chợ địa phương mới là nơi thể hiện rõ bản sắc văn hóa sở tại.Dạo quanh một vòng rồi chúng tôi quay về khách sạn để lên kế hoạch làm việc.
Xuất khẩu sáng kiến Việt Nam

Thật tự hào khi Việt Nam được là đại diện cho Chiến dịch Vaccine Mũ bảo hiểm Toàn cầu (GHVI) do Quỹ Phòng chống Thương vong Châu Á (AIP) phối hợp với Ngân hàng thế giới và Quỹ Liên đoàn Mô tô Thế Giới (FIA) khởi xướng với mục tiêu tuyên truyền về an toàn giao thông đường bộ tại quốc gia của lục địa Đen này. GHVI sẽ giúp người điều khiển giao thông nâng cao ý thức đội mũ bảo hiểm tại các nước đang phát triển thông qua sự phối hợp chặt chẽ với các chính phủ, tổ chức phi chính phủ và được hỗ trợ bởi khối các doanh nghiệp tư nhân. Trước mắt, chiến dịch được triển khai thí điểm tại một số nước Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ Latinh, trong đó Senegal là nước đầu tiên được triển khai tại Châu Phi.

(Từ bên trái) Ông Greig Craft, Chủ tịch GHVI, Ông Felix Diouf, Giám đốc Ban ATGT, Bộ GTVT Senegal,Bà Rita Cuypers, Giám đốc Đối ngoại Quỹ FIA, Bà Awa Sar, Chủ tịch Laser tại buổi họp báo phát động Chiến dịch GHVI

Buổi họp báo phát động chiến dịch ở Dakar diễn ra khá suôn sẻ với sự tham dự của rất nhiều quan chức chính phủ từ các bộ, ngành có liên quan, cũng như đại điện đến từ các tổ chức phi chính phủ và trên 50 phóng viên của các báo đài quốc tế và địa phương. Một điểm thú vị đó là do tỷ lệ mù chữ ở Senegal rất cao (trên 60% dân số), nên việc sử dụng các phương tiện truyền thông để tuyên truyền ở đây cũng khác biệt. Các đài truyền hình và đài phát thanh được ưu tiên hàng đầu, sau đó mới đến báo giấy và báo điện tử. Các kênh tuyên truyền khác như panô, áp phích, băng rôn ngoài trời không được phổ biến vì chi phí thực hiện rất cao mà hiệu quả không lớn do nhiều người dân không biết chữ.

Buổi lễ tặng mũ bảo hiểm diễn ra tại Ziguinchor, thành phố nằm cách Dakar khoảng 300 km. Đây một thành phố nhỏ, nghèo và khá yên bình. Chúng tôi chỉ có vẻn vẹn 1 ngày để chuẩn bị cho buổi lễ nên xuống đến sân bay là phải đi ngay đến trường học và tập dượt các tiết mục văn nghệ, thời trang với học sinh tham dự buổi lễ ngày hôm sau.

2h chiều chúng tôi có mặt tại ngôi trường nằm tại trung tâm thành phố, thời tiết oi bức với cái nắng gắt trên 35 độ đã làm chúng tôi thấm mệt. Mặc dù là một trong những ngôi trường tốt nhất của thành phố nhưng các phương tiện giảng dạy rất thô sơ, lớp học thiếu ánh sáng và bàn ghế thì xộc xệch, cũ kỹ. Đám học sinh tiểu học ngồi túm lại một góc dưới nắng sân trường tò mò nhìn chúng tôi, có lẽ đây là lần đầu tiên chúng được ngắm những người Châu Á ghé thăm trường.

Sau những lời giới thiệu và chào hỏi, tụi trẻ bắt đầu cởi mở và bạo dạn hơn. Gần 100 học sinh có mặt mà chúng tôi chọn lựa chọn mãi mới được 8 bé gái tham gia biểu diễn, còn lại toàn bé trai. Hỏi ra mới biết là những bé gái không được ưu tiên đi học hoặc không thích đi học vì giáo dục đối với phụ nữ trong cộng đồng nơi đây không được khuyến khích. Phụ nữ vẫn bị phụ thuộc và luôn gắn liền với việc trồng trọt, chăn nuôi hoặc chăm sóc gia đình.

6h sáng hôm sau chúng tôi được mời đến dự buổi diễu hành xe đạp của học sinh xung quanh thành phố. Theo kế hoạch, bọn trẻ phải mặc đồng phục với logo của chiến dịch trên áo và đầu đội mũ bảo hiểm khi đi xe. Tới nơi, chúng tôi hơi thất vọng vì tất cả học sinh đã tụ tập nhưng không có ai mặc đồng phục hoặc đội mũ bảo hiểm. Người điều phối chương trình giải thích là nếu cho học sinh mặc đồng phục và đội mũ bảo hiểm trước thì chúng sẽ chạy luôn về nhà, không tham gia buổi diễu hành nữa, nên để đến khi kết thúc diễu hành mới trao áo và mũ. Sau một hồi thảo luận, chúng tôi quyết định vẫn phát đồng phục và mũ bảo hiểm để đảm bảo mục đích tuyên truyền của chiến dịch và hơn nữa đó là sự an toàn cho các em khi đi xe. Đoàn diễu hành trên 200 học sinh khởi hành với sự hộ tống của cảnh sát địa phương và loa phát thanh thông báo các sự kiện của chiến dịch đi được 2 tiếng, về tới đích thì chỉ còn

Giờ cao su

1h chiều chúng tôi quay lại ngôi trường. Tới nơi thì sân khấu đang lắp đặt âm thanh, nhóm học sinh biểu diễn và tham gia lễ tặng mũ tượng trưng gồm 50 học sinh thì chỉ có khoảng 10 em có mặt. Chúng tôi lo lắng và gọi cho người bạn điều phối, cô này điềm tĩnh trả lời: “Yên tâm, ở đây mọi người luôn đến trễ, chắc chút nữa ăn cơm xong các em sẽ đến”. Nửa tiếng sau có thêm 20 em đến mà trong đó vẫn chưa thấy những học sinh nằm trong tiết mục hát mở màn xuất hiện. Không kiên nhẫn được nữa, tôi yêu cầu đổi toàn bộ diễn viên, chỉ sử dụng những em nào hiện có và cho tập lại ngay để kịp thời chỉnh sửa theo nội dung chương trình. Đến 3h là lúc bắt đầu chương trình thì tôi cũng tạm hài lòng với các tiết mục diễn tập. Lúc này một số em đã tập hôm qua mới xuất hiện và nêu lý do: “Xin lỗi, chúng em mải tập luyện ở nhà nên bây giờ mới đến”. Tôi chỉ mỉm cười và đề nghị các em ngồi tham gia buổi lễ chứ không thể trình diễn.

Thông thường tại tất cả các chương trình tặng mũ bảo hiểm thì các em đều được đo vòng đầu để chọn cỡ mũ phù hợp, nhận mũ trước khi đến tham gia lễ tặng mũ tương trưng. Tuy nhiên, nếu phát mũ cho các em trước thì các em có thể nhận mũ và bỏ về. Vai trò của các giáo viên cũng khá mờ nhạt để quản lý những việc như thế này. Vậy là phải đợi học sinh đến đông đủ, thì mới phát mũ. Điều kỳ lạ là rất nhiều em sau khi nhận mũ rồi, liền gửi mũ cho bạn và chạy lại xin mũ tiếp. Chúng tôi chỉ kịp nhận ra sau khi đã phát gần hết số mũ mà đám học sinh ngày một đông, ầm ầm kéo đến đòi mũ...

Buổi lễ lẽ ra phải bắt đầu từ 3h nhưng đến 4h30 mà quan khách vẫn chưa đến đủ. Thấy tôi lo lắng, cô bạn người Bỉ, đại diện của Quỹ FIA, đến chia sẻ: “Mình đã từng làm sự kiện tại mấy nước Châu Phi, thật nản vì họ không bao giờ liên lạc qua email, phải trực tiếp bay sang gặp gỡ để mời họ tham gia, sắp xếp mãi mới được một cuộc hẹn rồi lại phải chờ đến cả mấy tiếng đồng hồ mới được gặp. Đôi khi họ còn chẳng xác nhận có tham dự hay không. Đến ngày sự kiện tổ chức, họ thông báo tham gia vào phút cuối làm mình không thể xoay xở kịp những việc hậu cần như đi lại, sắp xếp chỗ ở, hoặc tồi tệ hơn là phải thay đổi nội dung kịch bản chương trình. Toàn là quan chức cao cấp nên việc đón tiếp mà không chu đáo thì rất phiền toái”.

Tôi thốt lên: “Vậy thời gian ở đây không phải là vàng mà là cát nên bụi bay đầy đường”. Cả hai cùng cười lớn, giúp tôi giảm được chút căng thẳng. Thêm nửa tiếng nữa thì các vị khách VIP mới đến đông đủ, tôi quay lại nhìn đám trẻ đang chuẩn bị biểu diễn thấy mặt chúng phờ phạc đến tội nghiệp, một phần vì luyện tập dưới cái nắng chói chang, một phần vì phải chờ đợi vài tiếng đồng hồ đã làm chúng mệt mỏi.

Chương trình bị trễ đến 2 tiếng và bắt đầu lúc 5h chiều với những bài phát biểu dài lê thê của những vị lãnh đạo. Khái niệm thời gian dường như đã bị quên lãng, tôi được thông báo là không thể khống chế thời gian phát biểu của khách mời, phải kiên nhẫn và tùy cơ ứng biến theo tình hình thực tế. Thôi thì “nhập gia tùy tục”. Khách mời có vị trí càng cao thì phát biểu càng lâu, theo nghi thức thì vị khách quan trọng nhất sẽ phát biểu cuối cùng và bài phát biểu của ông ta đã kéo dài gần 45 phút.

Sau phần phát biểu là phần trao tặng mũ bảo hiểm tượng trưng, hướng dẫn đội mũ bảo hiểm đúng cách và cuối cùng là những tiết mục biểu diễn văn nghệ của các em học sinh. Lúc này đám học sinh biểu diễn đã vào tư thế sẵn sàng, khi tiếng nhạc nổi lên, các tràng pháo tay rầm rộ cổ vũ đã kích thích nhiệt huyết của những “cục than hồng”, cái tên mà chúng tôi hay gọi bọn trẻ một cách trìu mến. Đám học sinh rạng rỡ khác thường bước ra trong đám hò reo của khán giả. Sau tiết mục văn nghệ là tiết mục trình diễn thời trang với mũ bảo hiểm. Bọn trẻ thật tự tin nhún nhảy theo điệu nhạc, những vũ điệu Châu Phi đã ngấm vào máu từ nhỏ nên chúng biểu diễn vô cùng sinh động. Buổi lễ kết thúc thật ấn tượng khi toàn thể khách mời và học sinh cùng lên sân khấu, nhún nhảy theo bài hát được sáng tác tiếng Pháp dành riêng cho chiến dịch tuyên truyền mũ bảo hiểm tại Châu Phi.

Chương trình tặng mũ đã thành công mỹ mãn đối với nhưng người tham dự, chúng tôi dù có những giây phút thất vọng, bối rối và căng thẳng, nhưng đây đã thực sự là một bài học đáng quý về kinh nghiệm tổ chức sự kiện. Sự khác biệt về văn hóa, tập quán và lối sống là một thử thách lớn nhưng được trải nhiệm và chinh phục thử thách đó lại là một niềm tự hào và may mắn của chúng tôi trong hành trình chinh phục những mặt trận mới.

Nguồn: Zing.vn